مقدّمهء مصحّح تشكيل دولت صفوى و تأثير آن در شعر و ادب پارسى براى پىبردن به چگونگى اوضاع ادبيات فارسى به ويژه شعر كه موضوع تحقيق ماست ، در ضمن تنظيم و تحقيق آثار همزمانان تقى الدين كاشانى از تذكرهء خلاصة الاشعار بايسته است كه از تشكيل دولت صفوى و تأثير آن در ادب فارسى تا اواخر دوران شاه عباس اول مختصرى نگاشته شود : نابسامانى اوضاع و هرج‌ومرج و كشتارهاى طوايف گوناگون از شاهان و شاهزادگان بر سر تملّك و دست‌اندازى به قسمتهايى از سرزمين ايران همواره انگيزهء آن شده است كه يك جنبش فراگير و رهايىبخش ، براى پايان دادن به چنين دورانى وحشتناك و به منظور يكپارچه كردن كشور پديد آيد و يك تن با سركردگى اين نهضت دورهء تازه‌اى را در تكوين تاريخ استقلال و وحدت ملى آغاز نمايد . در واپسين سالهاى سدهء نهم و نخستينهء سالهاى سدهء دهم به هم ريختگى و آشفته حالى فراوان ، سرتاسر ايران را فراگرفته بود . شاهزادگان تيمورى و پادشاهان بايندرى آق قوينلو و قره قوينلو در هر قسمت براى خود دستگاه حكمرانى راه انداخته و رسم ملوك الطوايفى را به ظهور و بروز رسانده بودند . در آن روزگاران شيخ حيدر پدر اسماعيل و فرزند شيخ جنيد كه از نوادگان شيخ صفى بودند و از مسند خانقاه‌نشينى به هواى حكومت و فرمانروايى دل در گرو داشتند ، با شيروانىها و چركسىهاى كافر به عنوان غزوه آغاز نبرد كرده و پس از شكست دادن آنان و به چنگ آوردن غنيمتهاى فراوان كسب شهرت نمود . وى چون به مذهب شيعه تمايل نشان مىداد ، باعث تشكيل